Hẻm Noir: Hành Trình Khám Phá Giác Quan Đầy Mới Mẻ

Tọa lạc tại trung tâm phường Đa Kao, quận 1, nơi nổi bật với những công trình kiến trúc Pháp cổ và các tòa nhà lãnh sự, Hẻm Noir mang đến một trải nghiệm ẩm thực độc đáo. Vào năm 2013, khi Đa Kao vẫn còn giữ nét truyền thống, Vũ Anh Tú và Germ Doornbos đã tìm kiếm địa điểm cho nhà hàng dạ thực đầu tiên tại Việt Nam.

“Địa điểm này hoàn toàn phù hợp với ý tưởng của chúng tôi,” Germ chia sẻ khi dẫn chúng tôi tham quan căn biệt thự cổ trên đường Hai Bà Trưng. Bên trong là những tác phẩm nghệ thuật đương đại và nội thất chiết trung. “Chúng tôi muốn tạo ra một doanh nghiệp xã hội, cung cấp việc làm cho người khiếm thị và xây dựng trải nghiệm ẩm thực xoay quanh họ.”

Ngày nay, Hẻm Noir đã trở thành nơi hội tụ của nhiều doanh nghiệp xã hội khác dưới mái nhà Journey of the Senses, bao gồm Noir. Dining in the Dark, Blanc - nhà hàng phục vụ bởi nhân viên khiếm thính, Là Hoa - cửa hàng hoa của người khiếm thính, Noir. Spa và Noir. Cà Phê in the Dark.

Hành Trình Khám Phá Giác Quan

Khi bước vào con hẻm từ đường Hai Bà Trưng, bạn sẽ cảm nhận được sự bình yên lan tỏa. Tại đây, bạn sẽ bắt đầu một hành trình trải nghiệm độc đáo cùng Noir. Những thành viên của Noir sẽ giúp bạn khám phá thế giới qua mùi vị, âm thanh và cảm giác.

“Năm 2019, chúng tôi ra mắt chuỗi nhà hàng và dịch vụ cao cấp, nơi người khiếm khuyết trực tiếp phục vụ khách hàng,” Tú chia sẻ. “Chúng tôi muốn chứng minh rằng, chỉ cần được đào tạo, nhân viên của chúng tôi có thể thành công trong lĩnh vực mà họ ít có cơ hội tiếp cận.”

Khách hàng của Noir sẽ phải thử thách bản thân và bước vào thế giới của người khiếm thị. Germ cho biết: “Trải nghiệm này sẽ thay đổi cách nhìn của họ.” Anh từng chứng kiến nhiều khách hàng hoài nghi bị thuyết phục. “Chúng ta thường ‘ăn bằng mắt’, nên khi thị giác bị che đi, trải nghiệm ẩm thực sẽ rất khác.”

Germ không muốn Noir trở thành một địa điểm phô trương. “Concept của Noir còn mới mẻ ở châu Á, nhưng chúng tôi không muốn theo đuổi yếu tố hiếu kỳ mà bỏ quên chất lượng món ăn và dịch vụ.” Tú và Germ, với hơn 10 năm kinh nghiệm, đã dành nhiều tháng để huấn luyện đội ngũ đầu tiên của Noir và giờ đây, họ là người hướng dẫn cho những nhân viên mới.

Khơi Dậy Giác Quan, Xua Tan Mệt Mỏi

Cũng ra đời vào năm 2019, Noir. Spa là một không gian yên bình và thư giãn. Germ là người hướng dẫn chúng tôi qua khu vực tiếp tân, phòng massage chân và phòng thư giãn nơi phục vụ giải khát sau liệu trình. Trên cầu thang xoắn ốc là phòng massage riêng và bồn tắm thảo dược.

“Tại Noir Spa, khách được trải nghiệm massage trong bóng tối. Đây là nơi đầu tiên tại châu Á có mô hình này,” Germ chia sẻ. “Nhân viên của spa là các chuyên viên trị liệu khiếm thị. Những ngón tay nhạy cảm của họ có thể làm thuyên giảm những cơn đau dai dẳng nhất.”

Tại đây, mọi thứ được thiết kế để kích thích các giác quan của bạn: xúc giác, khứu giác và thính giác. Từ mùi thơm quyến rũ của bồn tắm thảo dược từ 120 loại lá, vỏ cây và gỗ từ vùng Sapa, đến tiếng mưa rơi trên lá vào những cơn mưa chiều trên ban công, và những cái chạm tinh tế từ bàn tay của nhân viên trị liệu.

Một Doanh Nghiệp Xã Hội Có Trách Nhiệm

Làm sao để thực khách dễ dàng thích nghi với bóng tối? Tú và Germ giúp họ thả lỏng bằng các trò chơi trước khi ăn hay để họ hỏi mọi điều họ muốn. “Nhưng quan trọng nhất vẫn là tạo dựng sự tin tưởng giữa khách hàng và đội ngũ nhân viên.”

Khách được quyền chọn thực đơn nhưng lại không được biết chính xác gồm những món gì. Khi ngồi trong một căn phòng tối, không có các thiết bị điện thoại, những giác quan khác của bạn sẽ được đánh thức và vị giác của bạn cũng sẽ thay đổi. Những người đồng hành khiếm thị sẽ là “đôi mắt” của bạn trong suốt bữa ăn.

Để nhiều khách Việt có thể tiếp cận với dịch vụ của mình hơn, bộ đôi đã mở ra thêm Noir. Cà phê in the Dark, một quán cà phê nằm ngay tại cổng của nhà hàng Noir. Đây là nơi cho người muốn trải nghiệm concept của Noir nhưng chưa sẵn sàng để ngồi ăn cả một buổi trong bóng tối. Tú tin rằng Noir. Cà phê in the Dark sẽ được các người trẻ Việt ưa thích. “Gen Z là một thế hệ có tư tưởng tiến bộ. Họ quan tâm đến các vấn đề xã hội và muốn tạo nên sự thay đổi. Chúng tôi muốn mở ra một dịch vụ có thể đáp ứng về mặt giá cả lẫn tinh thần cho người trẻ.”

“Ở những nước đang phát triển như Việt Nam, đa số mọi người không biết nhiều về cuộc sống của cộng đồng người khiếm khuyết, giống như 2 thế giới tách biệt hoàn toàn vậy. Còn ở Noir, chính những người khiếm thị được giao trọng trách quản lý, tiếp xúc, hướng dẫn khách hàng, và họ làm điều đó một cách xuất sắc!”

Kết quả này đạt được là do một quá trình rèn luyện nghiêm túc. Trước đó, không ai trong số họ từng có kinh nghiệm làm việc. Ở Việt Nam, tỷ lệ thất nghiệp của người mù và khiếm thị lên đến 94%. Tại Sài Gòn, con số này là 4.000 người. Germ và Tú mới chỉ thuê 11. “Không nhiều, bởi đây chỉ mới là bước đầu.” Germ nói.

“Nhờ có việc làm, họ trở nên độc lập về mặt tài chính, giảm gánh nặng kinh tế cho gia đình. Concept được xây dựng xung quanh người khiếm thị, nên họ được trao quyền quyết định. Họ thiếu kinh nghiệm, nhưng với sự nhiệt tình và tinh thần sẵn sàng học hỏi, không gì là không thể.”

Biến Khiếm Khuyết Thành Lợi Thế

Nằm ở tầng thứ hai của căn biệt thự là Blanc — nhà hàng của những người khiếm thính. Ở đây, khách hàng có thể học ngôn ngữ ký hiệu qua các hình ảnh hướng dẫn trong thực đơn. Một số khách đã học được khá nhiều và có thể “trò chuyện” với nhân viên bằng ký hiệu địa phương (Việt Nam không có ngôn ngữ ký hiệu quốc gia; Sài Gòn, Hà Nội và Hải Phòng có ngôn ngữ ký hiệu riêng). Nhiều người khác chỉ biết ra dấu “cảm ơn”. Nhưng không sao, bạn không cần phải biết nhiều để thưởng thức món ăn ở Blanc.

Thành lập năm 2017, đẳng cấp của Blanc không thua gì một nhà hàng cao cấp. Ở đây có thực đơn ngon miệng, trang trí nhã nhặn, và dịch vụ hàng đầu. Điểm khác biệt duy nhất là người phục vụ và sommelier (người châm rượu) của bạn sẽ tự giới thiệu, ghi món và nói chuyện với bạn trong suốt bữa ăn bằng thứ ngôn ngữ mà bạn chỉ có thể hiểu đôi chút, tựa như đang ở một không gian ngoại quốc vậy.

Ở Việt Nam, người khiếm thính có thể làm việc ở các nhà máy may mặc, studio make-up và tiệm làm tóc, nhưng các công việc trong ngành hospitality thì hoàn toàn ngoài tầm với. Blanc đã thay đổi điều đó.

Năm 2019, hẻm Noir lại kết nạp thêm Là Hoa. Flower Speaks, mở ra thêm cơ hội cho cộng đồng người khuyết tật Sài Gòn. Thay vì thiệp truyền thống, khách hàng của Là Hoa nhận được một video ngắn bằng ngôn ngữ ký hiệu khi quét mã QR.

Tương Lai Của Hẻm Noir

Dù khá bận rộn với việc quản lý hai nhà hàng, một công ty dịch vụ thực phẩm, một quán cà phê, một tiệm hoa và một spa, Germ và Tú vẫn luôn tìm kiếm những cơ hội mới. “Nhu cầu ăn món chay đã tăng gấp 4 lần, nên chúng tôi đang nghĩ đến chuyện mở một nhà hàng chay Việt, sử dụng những nguyên liệu hữu cơ được trồng tại địa phương, phục vụ những món ăn theo khẩu vị ở đây. Một nhà hàng ai cũng có thể ăn được.”

Một dự án tiềm năng khác nữa là “Dialogue in the Dark” (Đối thoại trong bóng tối) — một buổi triển lãm nhằm nâng cao nhận thức. Tại đây, các hướng dẫn khiếm thị sẽ dắt du khách đi qua các hoạt cảnh khác nhau như đi bộ trong công viên hay ngồi trên thuyền, tất cả hoàn toàn trong bóng tối. Vai trò của hai bên được tráo đổi: những người không có thị giác sẽ là người dẫn đường, và ngược lại.

Không phải ý tưởng nào của Germ và Tú cũng sẽ thành sự thật, nhưng điều đó không ngăn bộ đôi quyết tâm xây dựng một thế giới công bằng và bền vững hơn. Journey of the Senses sẽ lại chào đón những mô hình doanh nghiệp xã hội mới. Đó có thể là một nhà hàng Noir chay hay một concept đột phá khác. Dù là gì đi nữa, nó cũng sẽ là nơi để chúng ta tụ họp, để thưởng thức, và để chia sẻ những trải nghiệm có ý nghĩa xã hội.