Hướng dẫn chi tiết lập kế hoạch kinh doanh cho ngành F&B: Từ ý tưởng đến thực thi

“Ý tưởng kinh doanh của bạn đã đủ sức thuyết phục chưa?” là câu hỏi mà nhiều nhà đầu tư mới thường tự hỏi khi bắt đầu hành trình khởi nghiệp. Để trả lời câu hỏi này, việc thực hiện khảo sát, nghiên cứu và áp dụng ý tưởng vào một mô hình kế hoạch kinh doanh là cần thiết để đánh giá tính khả thi. Dưới đây là một hướng dẫn chi tiết cho việc lập kế hoạch kinh doanh trong ngành F&B.

Một kế hoạch kinh doanh tiêu chuẩn thường bao gồm các yếu tố cơ bản như: mô tả tổ chức, nghiên cứu thị trường, phân tích đối thủ cạnh tranh, chiến lược bán hàng, nguồn vốn, yêu cầu nhân lực và dữ liệu tài chính.

Kế hoạch kinh doanh không chỉ là tài liệu chính thức cho doanh nghiệp mà còn là công cụ quan trọng để huy động vốn và thu hút nhà đầu tư.

Lợi ích của việc sử dụng mẫu kế hoạch kinh doanh

Một mẫu kế hoạch kinh doanh toàn diện giúp các nhà đầu tư tổ chức và sắp xếp ý tưởng một cách hiệu quả. Đây cũng là công cụ định hướng cho doanh nghiệp, đặc biệt trong những giai đoạn khó khăn khi không biết bắt đầu từ đâu. Mẫu kế hoạch này giúp xác định mục tiêu và đảm bảo không bỏ sót công việc quan trọng nào trong quá trình vận hành.

Một mẫu kế hoạch kinh doanh tốt sẽ cung cấp chỉ dẫn cho từng bước hành động của công ty và tạo ra hình dung cơ bản cho các nhà đầu tư tiềm năng.

Nhược điểm của việc sử dụng mẫu kế hoạch kinh doanh

Tuy nhiên, việc sử dụng mẫu sẵn có không phải lúc nào cũng là giải pháp tối ưu cho mọi ý tưởng kinh doanh.

Mẫu kế hoạch có thể chứa những điểm chung chung không phù hợp với doanh nghiệp của bạn. Ví dụ, ngoài việc điền vào các bảng biểu tài chính, các nhà đầu tư vẫn cần tự đưa ra dự toán ngân sách cho tương lai, điều này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về quy trình kinh doanh.

Để thực hiện điều này, các chủ doanh nghiệp cần hiểu rõ về các quy trình, từ đó đảm bảo rằng họ điền các số liệu dự đoán của mình vào đúng ô. Nếu bạn chưa thực sự hiểu hết về ý nghĩa các chỉ số, việc lập kế hoạch dù với mẫu sẵn có đôi khi cũng không dễ dàng.

Do đó, khi sử dụng mẫu kế hoạch kinh doanh, hãy điều chỉnh để phù hợp với nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp bạn.

Giới thiệu mẫu kế hoạch kinh doanh tham khảo

Nếu bạn mới bắt đầu kinh doanh và chưa biết một kế hoạch kinh doanh cần những gì, tham khảo các mẫu kế hoạch có sẵn là một lựa chọn nên cân nhắc.

Nên sử dụng kế hoạch tổng quát hay chi tiết?

Kế hoạch kinh doanh của một tập đoàn lớn có thể dài hàng trăm trang. Tuy nhiên, với mô hình kinh doanh nhỏ, hãy bắt đầu với một kế hoạch ngắn gọn và chính xác, đặc biệt khi bạn muốn trình bày với ngân hàng, kêu gọi đầu tư hay tìm kiếm cộng sự tiềm năng.

Một kế hoạch lý tưởng không nên dài quá 30 trang, vì các nhà đầu tư cần một bản kế hoạch có nghiên cứu và phân tích rõ ràng, không phải là những trang dài dòng.

Cách sử dụng mẫu kế hoạch kinh doanh

Mẫu kế hoạch kinh doanh dưới đây được chia thành các phần rõ ràng, dễ sử dụng trong các định dạng như Word hay Excel. Bạn chỉ cần sao chép và dán vào chương trình làm việc của mình.

Sau khi hoàn thiện việc điền thông tin, hãy chỉnh sửa và định dạng lại ấn phẩm để tạo ấn tượng chuyên nghiệp. Ít nhất, hãy khiến bản kế hoạch thu hút sự chú ý của nhà đầu tư để họ chắc chắn sẽ đọc.

Trang tiêu đề

Trang này cần trình bày các thông tin: Tên hợp pháp của doanh nghiệp, Địa chỉ… Đừng quên thêm logo (nếu có) vào trang đầu tiên của kế hoạch:

Kế hoạch kinh doanh của [Tên doanh nghiệp]

Nếu gửi đến một tổ chức hay cá nhân cụ thể, hãy bổ sung:

Gửi đến [Tên người nhận]Thông tin công ty hay tổ chức tiếp nhận

Mục lục của kế hoạch có thể bao gồm

Tổng quát về ngành/ lĩnh vực kinh doanhPhân tích thị trường & đối thủKế hoạch marketing & bán hàngKế hoạch quản trị & đội ngũ điều hành

Phần 1: Tóm tắt tổng quan

Tóm tắt tổng quan được đặt đầu tiên nhưng là phần cuối cùng chủ doanh nghiệp nên viết, sau khi đã hoàn thiện tất cả các chi tiết khác. Bởi lẽ, phần này cung cấp thông tin ngắn gọn, chính xác nhất về tổng quan kế hoạch với các thông tin quan trọng nhất.

Phần 1 chỉ nên nằm trọn trong 2 trang giấy với đầy đủ các thông tin.

Mô tả về sứ mệnh – điều gì cần cho công việc kinh doanh nàyGiới thiệu về công ty, đội ngũ và chủ sở hữuMô tả về sản phẩm hay dịch vụ cung cấpMô tả ngắn gọn về tập khách hàng mục tiêu và cách để hướng đến nhóm nàyTổng quan về đối thủ và cách để thâu tóm thị phần (lợi thế cạnh tranh)Kế hoạch tài chính ngắn gọn cho 5 năm đầu tiênMô tả về nhu cầu tài chính khởi phát (nếu có)

Phần 2: Tổng quan về ngành/lĩnh vực kinh doanh

Mô tả chung về ngành/lĩnh vực, bao gồm thông tin lượng bán và các chỉ số thống kê khác, ví dụ như xu hướng, nhân khẩu học, các yếu tố về kinh tế, văn hóa và các vấn đề pháp lý

Mô tả doanh nghiệp và sự liên quan của doanh nghiệp với ngành kinh doanhMô tả đối thủ cạnh tranhMô tả nhóm khách hàng mục tiêu hướng đến và các chính sách, dịch vụ sẽ cung cấp để thu hút nhóm khách hàng này

Phần 3: Phân tích thị trường và đối thủ cạnh tranh

Ở phần này, điều cần làm là trình bày chi tiết về thị trường mục tiêu và tính khả thi, phù hợp của sản phẩm/dịch vụ với nhóm này.

Phân tích đối thủ cạnh tranh bao gồm cả việc phân tích về điểm mạnh của đối thủ và cách doanh nghiệp sẽ tìm chỗ đứng trong cuộc chiến này. Một số thông tin cần có trong phân tích thị trường và đối thủ:

Khoanh vùng thị trường mục tiêu dành riêng cho sản phẩm/ dịch vụ trong khu vực địa lý tiếp cậnƯớc lượng độ lớn của thị trường và lượng bán dự đoán, độ lớn của lượng mua lặp lại và ảnh hưởng từ sự thay đổi của nền kinh tế, nhân khẩu học… đến thị trường nàyƯớc lượng độ lớn và giá trị bán của doanh nghiệp trong mối tương quan với các đối thủ cạnh tranh. Điều này hỗ trợ tổng quát hóa các kết quả trên bảng biểu, ví dụ, xác định được khoảng trống của thị trường phân khúc cao của phần thị trường hướng đến.Mô tả các rào cản gia nhập của ngành/ lĩnh vực, ví dụ như nguồn vốn, công nghệ, tập tục, kỹ năng nhân lực hay địa điểm.

Phần 4: Kế hoạch marketing & bán hàng

Ở phần này, người xem tìm kiếm cách thức doanh nghiệp thu hút khách hàng và ra quyết định mua, bao gồm chiến lược quảng bá, định giá, phân phối và các hỗ trợ hậu bán hàng nếu cần.

Sản phẩm/ dịch vụ cung cấp

Mô tả chi tiết về các lợi ích khách hàng khi mua sắm, tiêu dùng sản phẩm/ dịch vụ của doanh nghiệp và những nhân tố khiến doanh nghiệp nổi bật trên thị trường

Chiến lược định giá sản phẩm

Mô tả cách thức định giá sản phẩm/dịch vụ của doanh nghiệp. Mức giá phù hợp cạnh tranh với các đối thủ và thu hút được khách hàng mục tiêu, đồng thời đủ cao để giải quyết các chi phí và sinh lợi nhuận. Việc định giá có thể được thực hiện dựa vào các chi phí, giá trị của sản phẩm với người mua hay so sánh với mặt bằng chung của thị trường. Phân tích về các mức giá thị trường có thể hỗ trợ xác định mức giá bán đủ tốt để thu lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Bán hàng và phân phối

Mô tả hệ thống phân phối sản phẩm đến khách hàng (nếu có). Hình thức bán mang đi hay dùng tại chỗ hay cả 2? Các yêu cầu về bao bì như thế nào? Cách thức giao hàng hợp lý nhất là gì? Thanh toán làm sao cho thuận tiện nhất?

Quảng cáo và thúc đẩy bán hàng

Danh sách các kênh truyền thông sẽ sử dụng để gửi thông điệp của bạn đến với khách hàng (trang web doanh nghiệp, email, mạng xã hội, kênh truyền thống…). Liệu sản phẩm này có phù hợp với các phương thức tiếp thị như sản phẩm mẫu không?

Các nguyên liệu marketing sẽ sử dụng như card visit, tờ rơi, sách giới thiệu… Việc ra mắt sản phẩm mới và trưng bày sẽ được thực hiện ra sao? Bên cạnh đó, hãy đề cập đến cả ngân sách dự trù cho việc quảng cáo.

Phần 5: Kế hoạch quản trị & đội ngũ điều hành

Ở phần này, hãy mô tả về cấu trúc công ty, chủ sở hữu và các yêu cầu, tiêu chuẩn quản trị điều hành (nếu có) tại doanh nghiệp.

Mô tả về mô hình hoạt động của công ty (công ty cổ phần, trách nhiệm hữu hạn hay một thành viên…). Nếu có thể, bạn nên công bố danh sách cổ đông và cổ phần của từng người. Nếu là công ty một thành viên, phần 5 chỉ cần trình bày nội dung này.

Mô tả về các vị trí quản trị chủ chốt, vị trí quan trọng nhất và các quyền lợi của các vị trí này (kèm theo mô tả lý lịch ngắn gọn).

Danh sách các nguồn lực thuê ngoài của doanh nghiệp, ví dụ như kế toán, tư vấn, luật sư…

Hãy cung cấp loại hình và số lượng nhân sự chính thức hay hợp đồng cần thiết cho doanh nghiệp cũng như mức lượng, quyền lợi cho từng nhóm.

Hội đồng tư vấn (nếu cần thiết)

Nếu có, hãy đính kèm cả danh sách hội đồng tư vấn hỗ trợ cho việc vận hành.

Phần 6: Kế hoạch vận hành

Kế hoạch vận hành khái quát hóa các yêu cầu vật lý cho hoạt động của doanh nghiệp, ví dụ như văn phòng, không gian bán hàng, thiết bị, kho bãi, nhân công hay nguồn cung cấp.

Với doanh nghiệp một thành viên, kế hoạch vận hành sẽ ngắn gọn và đơn giản hơn, thế nhưng với các doanh nghiệp trong ngành nhà hàng hay sản xuất, các yếu tố như cơ sở vật chất phục vụ khách hàng, chuỗi cung ứng, các thiết bị đặc biệt hay nhân công cần được trình bày chi tiết.

Tiến trình phát triển (nếu có)

Giải thích chi tiết về cách để xác định được các yếu tố như vị trí, nguồn lực cần thiết hay chuỗi cung ứng. Đồng thời hãy mô tả rõ rằng về tiến trình sản xuất ra một sản phẩm.

Với cách doanh nghiệp sản xuất, bạn cần giải thích về khoảng thời gian tối thiểu cần để sản xuất một đơn vị sản phẩm và thời điểm doanh nghiệp có thể bắt đầu sản xuất ra sản phẩm/ dịch vụ. Đồng thời, hãy bổ sung thông tin về các nhân tố ảnh hưởng đến khoảng thời gian này và cách để đối mặt với các vấn đề tiềm ẩn có thể phát sinh.

Mô tả về vị trí địa lý của doanh nghiệp, bao gồm địa điểm, mặt bằng và các yêu cầu về tòa nhà. Đôi khi các nhà đầu tư còn yêu cầu thêm thông tin về độ rộng của mặt bằng cần thiết. Bên cạnh đó, ngân sách đề xuất cho việc bảo trì, cơ sở vật chất và các chi phí khác cũng nên thêm vào.

Mô tả về số lượng nhân sự cần cũng như yêu cầu, đặc biệt với các vị trí chủ chốt. Nguồn này sẽ đến từ đâu và chính sách sử dụng ra sao?

Danh sách thiết bị đặc biệt kèm giá thành dự kiến cũng cần thiết trong kế hoạch.

Nếu là doanh nghiệp sản xuất, thương mại hay cung cấp dịch vụ ăn uống, hãy đính kèm danh sách nguyên vật liệu cần và cách để tìm kiếm nguồn uy tín. Đồng thời, hãy đưa ra chính sách tồn kho phù hợp cho các sản phẩm này.

Phần 7: Kế hoạch tài chính

Kế hoạch tài chính là phần quan trọng nhất của mọi kế hoạch kinh doanh, đặc biệt khi bạn đang muốn thu hút nhà đầu tư. Kế hoạch tài chính cần mô tả được tiến trình phát triển của doanh nghiệp và thu lời.

Để làm được điều này, bạn cần tạo ra được một kế hoạch thu nhập, dòng tiền và bảng cân đối tài chính. Với các doanh nghiệp mới hoàn toàn, đây sẽ là các số liệu dự đoán. Kinh nghiệm cho việc dự đoán là hãy tính toán mức doanh thu tối thiểu và chi phí tối đa.

Báo cáo thu nhập thể hiện được doanh thu kế hoạch, chi phí và lợi nhuận dự kiến. Bạn cần lập kế hoạch cho ít nhất một năm hoạt động.

Kế hoạch dòng tiền cho thấy cách thức dòng tiền sản sinh và tiêu dùng trong doanh nghiệp. Điều các nhà đầu tư tiềm năng tìm kiếm là cách doanh nghiệp kiểm soát dòng tiền và dự trù các rủi ro.

Bảng cân đối kế toán là ghi chép tổng quan về tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp tại một thời điểm cụ thể. Với các doanh nghiệp khởi nghiệp, thời điểm bắt đầu tính toán chính là thời điểm mở cửa. Cũng cần lưu ý, các doanh nghiệp mới sẽ không có tài khoản phải thu trên bảng cân đối kế toán.

Ngoài ra, với các doanh nghiệp nhỏ không có nhân công, bảng này cũng đơn giản hơn nhiều. Các loại thuế thu nhập, quỹ lương hữu, phúc lợi y tế… cũng chỉ áp dụng với các doanh nghiệp có nhân công.

Phân tích điểm hòa vốn

Việc phân tích điểm hòa vốn trong kế hoạch doanh nghiệp giúp nhà đầu tư tiềm năng dễ hình dung hơn về điểm an toàn của doanh nghiệp, khi mà chỉ cần đạt đến đó doanh nghiệp sẽ bắt đầu thu lời.

Phần 8: Phụ lục & tham khảo

Phần này chứa đựng các thông tin chi tiết cần được bổ sung để làm rõ ý cho các phần còn lại của bản kế hoạch doanh nghiệp

Một số nội dung tham khảo cho phần này:

Lịch sử tín dụng của người chủ doanh nghiệpKết quả nghiên cứu thị trường và đối thủ chi tiếtThông tin lý lịch của người chủ doanh nghiệp & các nhân vật chủ chốtThông tin về ngành/lĩnh vực nghiên cứuThông tin về sản phẩm/dịch vụKế hoạch tổ chức, xây dựng sử dụng địa điểm/văn phòngMột bản sao các giấy tờ quan trọng như tài liệu thế chấp, giấy cho thuê thiết bị…Sách giới thiệu thị trường & các ấn phẩm liên quanNhận xét/đánh giá từ các đồng nghiệp trong cùng ngànhCác đường link dẫn đến trang web của doanh nghiệpThông tin của bất cứ tài liệu hỗ trợ nào mà có thể cuốn hút nhà đầu tư