Cơ Hội Mới Cho Doanh Nghiệp Việt Trên Thị Trường Carbon
Quang Huy

Quang Huy
Ngoài ba lĩnh vực tiên phong là nhiệt điện, sản xuất sắt thép và xi măng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang hợp tác với các bộ ngành để xác định thêm những lĩnh vực có tiềm năng tham gia thị trường carbon.
Tại buổi tọa đàm "Từ CBAM đến thị trường carbon" ngày 23/6, TS Nguyễn Thành Công, Phó trưởng phòng Thị trường carbon, đã chia sẻ rằng xe điện và chế biến thực phẩm là hai lĩnh vực tiên phong trong việc giảm thải tại Việt Nam. Ông nhận định rằng các doanh nghiệp trong hai lĩnh vực này có nền tảng tốt để tham gia thị trường carbon trong tương lai.
Tham gia vào thị trường này không chỉ giúp doanh nghiệp tăng cường nguồn lực tài chính để giảm thải khí nhà kính mà còn chuẩn bị cho các biện pháp tài chính carbon từ các nước nhập khẩu.
Trên thế giới, một số doanh nghiệp đã thành công trong việc biến giải pháp giảm thải thành lợi nhuận. Tesla, hãng xe điện Mỹ, đã thu về gần 3 tỷ USD từ việc bán tín chỉ carbon vào năm ngoái, tăng gấp rưỡi so với năm 2023. Đây là nguồn thu lớn giúp Tesla bù đắp chi phí sản xuất xe điện.
Tín chỉ carbon là một loại giấy phép có thể giao dịch, cho phép người sở hữu phát thải một tấn CO2 hoặc khí thải khác trong danh sách khí thải nhà kính.
TS Công cho biết, Tesla là một ví dụ điển hình mà các doanh nghiệp sản xuất xe điện tại Việt Nam nên quan tâm. Nhiều doanh nghiệp trong ngành đồ uống toàn cầu, như Coca-Cola và Heineken, đã đặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 hoặc sớm hơn.
Tại Việt Nam, giao thông là một trong sáu lĩnh vực phải kiểm kê khí nhà kính theo danh mục năm 2024, với lượng thải 32,9 triệu tấn CO2 mỗi năm. TP HCM đang nghiên cứu khả năng tạo tín chỉ carbon từ việc giảm phát thải trong giao thông, ưu tiên chuyển đổi xe bus và xe giao hàng sang điện.
Thị trường carbon mở ra cơ hội kinh doanh mới, như đầu tư và bán tín chỉ cho các cơ sở gây ô nhiễm vượt hạn ngạch. Theo Nghị định 119, doanh nghiệp nhiệt điện, xi măng, sắt thép có thể mua lượng tín chỉ carbon lên tới 30% hạn ngạch được cấp.
CBAM là công cụ tương tự thuế carbon áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu vào châu Âu, dự kiến áp dụng từ năm 2026. Doanh nghiệp EU phải báo cáo hàng quý về phát thải khí nhà kính của sản phẩm nhập khẩu. Ví dụ, Singapore áp thuế 25 USD mỗi tấn CO2, và giá điều chỉnh cuối cùng sẽ được khấu trừ mức thuế của nước xuất khẩu.
Việt Nam hiện chưa có công cụ định giá hay thuế carbon. Nếu xuất khẩu 1 tấn thép, doanh nghiệp sẽ phải mua lượng chứng chỉ carbon tương ứng với lượng phát thải. Nếu không có biện pháp giảm thải, chi phí CBAM có thể chiếm 20-35% giá trị hàng hóa.
TS Công cho rằng Việt Nam nên "giữ lại" giá carbon như Singapore để phân bổ cho các sáng kiến xanh. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp để tạo lập thị trường carbon trong nước, giúp giảm chi phí cho doanh nghiệp khi xuất khẩu sang EU.
Thủy Trương
Thị trường carbon là gì và tại sao nó quan trọng?
Thị trường carbon cho phép giao dịch tín chỉ carbon, giúp doanh nghiệp giảm thải khí nhà kính và ứng phó với biện pháp tài chính carbon. Nó mở ra cơ hội kinh doanh và hỗ trợ các sáng kiến xanh.
Làm thế nào doanh nghiệp xe điện và F&B có thể tham gia thị trường carbon?
Doanh nghiệp xe điện và F&B có thể tham gia thị trường carbon bằng cách giảm thải khí nhà kính và bán tín chỉ carbon, như Tesla đã làm, để tạo nguồn thu và bù đắp chi phí sản xuất.
Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) hoạt động như thế nào?
CBAM áp dụng thuế carbon cho hàng nhập khẩu vào EU, yêu cầu báo cáo phát thải khí nhà kính. Nó giúp tránh tính phí hai lần bằng cách khấu trừ thuế carbon đã áp dụng ở nước xuất khẩu.
Việt Nam đang làm gì để phát triển thị trường carbon?
Việt Nam đang phối hợp với các bộ ngành để tạo lập thị trường carbon, định giá carbon trong nước nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp khi xuất khẩu và hỗ trợ các sáng kiến xanh.
Tín chỉ carbon là gì và có lợi ích gì cho doanh nghiệp?
Tín chỉ carbon là giấy phép giao dịch cho phép phát thải một tấn CO2. Doanh nghiệp có thể bán tín chỉ này để tạo nguồn thu, hỗ trợ giảm thải và tuân thủ hạn ngạch phát thải.
Written by Quang Huy
2 Thg 2 2026