Soya Garden: Hành Trình Từ Phát Triển Nhanh Đến Khó Khăn Tài Chính

Vào năm 2019, Soya Garden báo cáo khoản lỗ lên tới 62 tỷ đồng. Thêm vào đó, tác động của đại dịch Covid-19 đã buộc doanh nghiệp này phải đóng cửa 40 trong tổng số 50 cơ sở của mình.

Trên phố Giang Văn Minh, Hà Nội, người qua đường vẫn có thể thấy biển hiệu của Soya Garden bị gỡ bỏ, và mặt bằng vẫn chưa có người thuê mới. Còn tại cơ sở Hapulico, thông báo tạm ngừng hoạt động để bảo trì cơ sở hạ tầng, chưa xác định ngày mở cửa lại.

Soya Garden từng phát triển nhanh chóng, chỉ trong vòng 3 năm đã mở được 50 cửa hàng trên khắp Việt Nam. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch bệnh, chuỗi này đã phải đóng cửa 80% số cửa hàng, chỉ còn lại 10.

Trụ sở chính của Soya Garden đặt tại phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy. Tháng 8/2020, bà Nguyễn Thị Ngọc, sinh năm 1986, đã trở thành người đại diện pháp luật và tổng giám đốc công ty, thay thế cho nhà sáng lập Hoàng Anh Tuấn. Chuỗi cửa hàng này tự hào là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam kinh doanh các sản phẩm từ đậu nành chuẩn hữu cơ, thuộc Công ty cổ phần Soya Garden. Doanh nghiệp được thành lập vào tháng 10/2015, với ngành nghề kinh doanh chính là nhà hàng và dịch vụ ăn uống lưu động.

Phát Triển Nhanh Chóng Trong 3 Năm

Vào tháng 4/2016, cửa hàng đầu tiên của Soya Garden đã khai trương tại Ô Chợ Dừa, Hà Nội. Cùng năm đó, chi nhánh thứ hai được mở trên phố Vũ Phạm Hàm với sự đầu tư mạnh mẽ hơn về không gian. Khách hàng chủ yếu là nữ giới làm việc văn phòng, từ 23 tuổi trở lên.

Chỉ sau một năm, mô hình này đã mở thêm 8 cơ sở tại miền Bắc. Dù mở rộng nhanh chóng, Soya Garden vẫn chưa tạo được tiếng vang lớn như các thương hiệu F&B khác như The Coffee House, Highlands, Gongcha hay Aha.

Đến cuối năm 2017, Soya Garden mới được biết đến rộng rãi hơn khi ông Hoàng Anh Tuấn và bà Hoàng Thu Thủy, hai chị em đồng sáng lập, tham gia Shark Tank Việt Nam để kêu gọi đầu tư 15 tỷ đồng cho 20% cổ phần công ty.

Nhóm startup này đặt mục tiêu thay thế các sản phẩm từ sữa bò và sữa động vật bằng sữa đậu nành. “Chúng tôi muốn nhanh chóng mở rộng vào thị trường TP.HCM với 5 cửa hàng đầu tiên”, ông Tuấn chia sẻ.

Doanh thu từ hai cửa hàng đầu tiên trong năm đầu tiên đạt 3,6 tỷ đồng. Doanh số hàng tháng của 10 cửa hàng vào năm 2017 dao động từ 250 đến 300 triệu đồng, trung bình khoảng 8-10 triệu đồng/ngày. Trong đó, chi phí nguyên liệu chiếm khoảng 23-25% giá bán sản phẩm. Trên sóng truyền hình, nhà sáng lập Soya Garden chia sẻ rằng vốn điều lệ trên giấy phép kinh doanh chỉ là 30 triệu đồng, trong khi vốn thực góp đã cao hơn nhiều.

Tuy nhiên, lợi nhuận của doanh nghiệp gần như không có. Chỉ có Shark Nguyễn Ngọc Thủy đưa ra đề nghị kiểm soát tài chính và sở hữu 45% cổ phần với 11 tỷ đồng là trái phiếu, cùng điều kiện hoàn vốn trong 3 năm. Đổi lại, Soya Garden sẽ tiếp cận được tập khách hàng của hệ thống giáo dục Apax English và các trung tâm làm đẹp.

Sau đó, Soya Garden đã hợp tác với chủ tịch Tập đoàn Giáo dục Egroup. Số vốn Shark Thủy thực tế đầu tư vào Soya Garden lên đến 20 tỷ đồng.

Đầu năm 2019, Tập đoàn EGroup tiếp tục rót thêm 45 tỷ đồng vào thương hiệu này. Đến tháng 4/2019, sau lần đầu tư thứ ba, tổng số vốn đầu tư vào Soya Garden đã vượt 100 tỷ đồng.

Nhờ nguồn vốn lớn, Soya Garden đã mở rộng nhanh chóng, đạt khoảng 50 cửa hàng vào cuối năm 2019. Doanh nghiệp cũng đặt mục tiêu mở 300 cửa hàng trong năm 2020 và mở rộng sang các thị trường khu vực như Hàn Quốc, Thái Lan, Nhật Bản...

Đóng Cửa 40 Cơ Sở Trong 1 Năm

Chưa kịp đạt được một nửa mục tiêu, Soya Garden đã phải thu hẹp hơn nửa hệ thống. Từ cuối năm 2019 đến giữa năm 2020, Soya Garden chỉ còn duy trì 18 cửa hàng ở phía Bắc và 5 điểm bán ở phía Nam.

“Giống như các chuỗi F&B khác, Soya Garden cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19. Là một thương hiệu mới trên thị trường với hầu hết cửa hàng ở vị trí đắc địa, chúng tôi bị tổn thương sâu sắc hơn”, ông Hoàng Anh Tuấn chia sẻ vào tháng 5/2020.

Ông Tuấn cho biết đây là động thái tái cơ cấu doanh nghiệp, loại bỏ các cửa hàng kém hiệu quả, giữ lại những địa điểm có doanh thu tốt và ra mắt mô hình mới tiết kiệm chi phí mặt bằng và nhân viên hơn.

Shark Thủy cũng cho biết Soya Garden đang tối ưu hóa mô hình kinh doanh. “Trước đây, chúng tôi tập trung vào không gian trải nghiệm tại chỗ, nhưng sau một thời gian hoạt động, chúng tôi nhận thấy mô hình ít chỗ ngồi như kiosk và đẩy mạnh giao hàng tận nơi sẽ hiệu quả hơn”, chủ tịch Egroup nói.

Theo báo cáo kinh doanh năm 2019, Soya Garden ghi nhận doanh thu 96 tỷ đồng, tăng 486%, tương đương gần 77 tỷ đồng so với năm 2018. Trong khi đó, các doanh nghiệp F&B có doanh thu cao nhất thị trường gồm Highlands Coffee (2.199 tỷ đồng năm 2019), The Coffee House (863 tỷ đồng), Starbucks (783 tỷ đồng) và Phúc Long (779 tỷ đồng). Thực tế, Soya Garden càng phát triển nhanh, doanh nghiệp này càng gặp nhiều vấn đề tài chính.

Doanh thu gần 100 tỷ đồng giúp lợi nhuận gộp của công ty năm 2019 tăng gấp 5 lần, đạt 13 tỷ đồng. Tuy nhiên, Soya Garden lại ghi nhận mức lỗ sau thuế lên tới 62 tỷ đồng.

Tính trung bình, trong năm 2019, chuỗi kinh doanh đậu nành hữu cơ này thua lỗ 170 triệu đồng mỗi ngày.

Trước đó, trong năm 2017 và 2018, Soya Garden thu về lần lượt 1,3 tỷ đồng và 20 tỷ đồng, lợi nhuận gộp tương ứng là 375 triệu đồng và 13 tỷ đồng. Doanh nghiệp có biên lãi gộp tương đối thấp so với các thương hiệu cùng ngành, và sau khi khấu trừ các chi phí, Soya Garden đều ghi nhận mức lỗ thuần.

Tại thời điểm 31/12/2019, Soya Garden có tổng tài sản 141 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu trên 29 tỷ đồng.

Sau Tết Nguyên đán 2021, chuỗi kinh doanh đậu nành hữu cơ này tiếp tục đóng thêm một loạt cơ sở. Hiện chỉ còn 9 cửa hàng hoạt động tại Hà Nội và 1 tại TP.HCM.