Ngành F&B Việt Nam: Thách thức từ chi phí mặt bằng và sự thay đổi tiêu dùng

Ngành F&B đối mặt với áp lực từ chi phí mặt bằng và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng

Ngành F&B tại Việt Nam đang trải qua một giai đoạn khó khăn khi chi phí mặt bằng leo thang, chi phí vận hành tăng cao, và sức mua chưa hồi phục hoàn toàn. Nhiều doanh nghiệp trong ngành này đang phải đối mặt với quyết định thu hẹp quy mô hoặc đóng cửa để tránh thua lỗ.

Chi phí mặt bằng và vận hành tăng cao

Chị Nguyễn Hạnh, chủ một quán đồ uống nhỏ tại Hà Nội, chia sẻ rằng phần lớn doanh thu hàng tháng của chị đều dùng để chi trả tiền thuê mặt bằng. Với diện tích chưa đến 50 m², tiền thuê đã gần 60 triệu đồng mỗi tháng, chưa kể các chi phí khác như điện, nước và nhân sự. Dù doanh thu có tăng trong những tháng cao điểm, nhưng chi phí cũng tăng theo, khiến lợi nhuận không có dư.

Chị Hạnh từng dự định mở thêm cửa hàng tại Cầu Giấy, nhưng giá thuê đã tăng khoảng 20% chỉ trong một năm, buộc chị phải tạm gác lại kế hoạch mở rộng.

Thị trường F&B đối mặt với nhiều thách thức

Báo cáo từ iPOS.vn cho thấy, năm 2024 là một năm đầy thách thức cho ngành F&B, với 35% chuỗi lớn phải đóng cửa do chi phí mặt bằng quá cao. Gen Z, nhóm tiêu dùng chính, đang chuyển hướng sang những trải nghiệm thực tế hơn thay vì xa hoa.

Ngay cả những thương hiệu lớn như The Coffee House hay Starbucks cũng phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh. Nhiều chuỗi nhỏ hơn cũng phải tìm cách thích nghi hoặc đóng cửa do không thể duy trì hiệu quả kinh doanh.

Giá thuê mặt bằng tăng cao

Theo CBRE, giá thuê mặt bằng bán lẻ tại Hà Nội tiếp tục tăng. Giá thuê trung bình ở các quận trung tâm đạt gần 173 USD/m²/tháng, tăng 16,2% so với năm 2023. Tại TP HCM, giá thuê mặt bằng tại phố đi bộ Nguyễn Huệ dao động từ 350–500 triệu đồng/tháng, trong khi doanh thu trung bình chỉ đạt 1,2–1,8 tỷ đồng, khiến lợi nhuận gộp giảm xuống dưới 10%.

Thay đổi trong hành vi tiêu dùng

Vị trí trung tâm từng được coi là yếu tố quan trọng để xây dựng thương hiệu, nhưng hiện nay, trải nghiệm và giá trị cốt lõi mới là điều giữ chân khách hàng. Nhiều mặt bằng "vàng" liên tục đổi chủ, và các thương hiệu quốc tế như Starbucks cũng phải đóng cửa một số địa điểm do chi phí thuê quá cao.

Quản trị và chi phí vận hành

Chi phí nguyên vật liệu và vận hành cũng là một thách thức lớn. Nhiều cửa hàng ghi nhận thất thoát từ 18–25% chi phí nguyên liệu do quản lý lỏng lẻo. Chi phí điện nước và nhân công cũng tăng 12–15% trong năm 2024, làm co hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Việc áp dụng hóa đơn điện tử từ 1/6 cũng tạo thêm áp lực cho các cửa hàng F&B, đặc biệt là những mô hình kinh doanh kiểu cũ.

Khủng hoảng về bản sắc thương hiệu

Thị trường F&B năm 2024 chứng kiến một nghịch lý: Càng đông người chơi, thương hiệu càng thiếu cá tính. Nhiều thương hiệu mới mở có menu sao chép từ đối thủ, khiến người tiêu dùng nhanh chóng cảm thấy nhàm chán.

Khảo sát của Q&Me cho thấy 72% thương hiệu mới mở có menu sao chép từ đối thủ, phản ánh tư duy "ăn xổi", chạy theo trend ngắn hạn. Điều này khiến người tiêu dùng, đặc biệt là Gen Z, nhanh chóng cảm thấy nhàm chán.

Kết luận

Ngành F&B vẫn là một lĩnh vực tiềm năng nhờ nhu cầu tiêu dùng lớn và khả năng sáng tạo không giới hạn. Tuy nhiên, đây cũng là một lĩnh vực cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và linh hoạt trong từng quyết định kinh doanh. Những thách thức từ chi phí, thay đổi trong hành vi tiêu dùng và áp lực quản trị đều là những yếu tố mà các doanh nghiệp trong ngành F&B cần phải đối mặt và vượt qua.