Khám Phá Thị Trường F&B Việt Nam: Tiềm Năng Và Thách Thức

Ngành F&B (Thực phẩm và đồ uống) tại Việt Nam đang ngày càng phát triển với nhiều phân khúc đa dạng như đồ ăn nhanh, ẩm thực chay, và các nhà hàng cao cấp...

Để tìm được thị trường ngách phù hợp với năng lực của doanh nghiệp, việc nghiên cứu thị trường là điều không thể thiếu. Điều này giúp doanh nghiệp nắm bắt được nhu cầu thực sự của khách hàng và cung cấp những giá trị mà họ đang tìm kiếm.

Tổng quan về thị trường F&B

Đến cuối năm 2016, Việt Nam có khoảng 540.000 cửa hàng ăn uống, trong đó có 430.000 quán nhỏ, hơn 7.000 nhà hàng thức ăn nhanh, 22.000 quán cà phê và bar, cùng hơn 80.000 nhà hàng phát triển chuyên nghiệp. Ngành F&B được đánh giá có tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ tại Việt Nam. Năm 2017, ngành này đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 12% và dự báo sẽ tăng trưởng trung bình 18% mỗi năm trong tương lai. Theo nghiên cứu, ngành thực phẩm nằm trong top 3 nhóm hàng tăng trưởng nhanh nhất năm 2017.

Dù vậy, không nhiều nhà hàng phát triển theo mô hình chuỗi có thể duy trì tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận như mong đợi.

Tiềm năng phát triển của ngành F&B

Các chuyên gia dự đoán rằng trong giai đoạn 2017 – 2018, ngành F&B tại Việt Nam sẽ chứng kiến nhiều thương vụ M&A, đặc biệt là các thương vụ phát hành riêng lẻ, chọn đối tác chiến lược hoặc thoái vốn từ các doanh nghiệp nhà nước lớn cổ phần hóa, cùng với sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài.

Đến cuối năm 2017, dân số Việt Nam ước tính hơn 96 triệu người, đứng thứ 14 trên thế giới với tốc độ tăng trưởng dân số trung bình 1,1% mỗi năm. Khi nền kinh tế ổn định và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, ngành thực phẩm và đồ uống có cơ sở vững chắc để tiếp tục phát triển và là thị trường tiềm năng cho các start-up trong tương lai.

Nghiên cứu thị trường F&B

Doanh nghiệp trong ngành thực phẩm và đồ uống cần liên tục theo dõi nhu cầu và mong muốn của khách hàng. F&B là ngành có tính cạnh tranh cao, tốc độ đào thải nhanh và danh tiếng của doanh nghiệp ảnh hưởng lớn đến hành vi của khách hàng. Vì vậy, khi nhiều thương hiệu muốn thâm nhập vào thị trường này, việc nghiên cứu thị trường là rất cần thiết.

Bên cạnh 4P truyền thống – Sản phẩm, Giá cả, Phân phối, Xúc tiến, ngành F&B còn đòi hỏi cao về 3P trong marketing dịch vụ: Con người (People), Quy trình (Process) và Môi trường vật chất (Physical Evidence). Nhân viên phục vụ là yếu tố đầu tiên khách hàng tiếp xúc, do đó thái độ và phong cách phục vụ rất quan trọng. Quy trình tinh gọn giúp tăng sự hài lòng của khách hàng, tránh để họ phải chờ đợi quá lâu. Cuối cùng, môi trường vật chất tạo ra trải nghiệm ẩm thực tốt hơn, thậm chí có thể ảnh hưởng đến hành vi của khách hàng.

Những vấn đề doanh nghiệp cần nghiên cứu

Ngành F&B có tính cạnh tranh cao và tốc độ đào thải nhanh, do đó danh tiếng của doanh nghiệp ảnh hưởng lớn đến hành vi của khách hàng.

Doanh nghiệp cần nghiên cứu không chỉ về 4P truyền thống mà còn phải đánh giá quy trình phục vụ, áp dụng kiến thức từ sách vở, báo cáo về thiết kế không gian để gây ấn tượng với khách hàng. Nhiều doanh nghiệp còn thực hiện nghiên cứu thái độ của khách hàng đối với nhân viên phục vụ để đào tạo và tuyển chọn nhân viên phù hợp nhất. Nghiên cứu thị trường F&B còn bao gồm thử nghiệm vị giác, khảo sát, nghiên cứu mua sắm bí mật và nhiều hơn nữa. Những nỗ lực này giúp người tiêu dùng chia sẻ ý kiến chân thực về sản phẩm, giúp doanh nghiệp xác định cách sản phẩm của họ sẽ được công chúng đón nhận.

Phương pháp nghiên cứu thị trường

Nhiều phương pháp được các doanh nghiệp Việt Nam sử dụng như mời dùng thử, lấy ý kiến khách hàng tại chỗ, mời làm khảo sát online… Thậm chí, nhiều doanh nghiệp chi một khoản lớn để tìm được vị trí đẹp có nhiều lượt người qua lại mỗi ngày, dễ tiếp cận với khách hàng. Đối với những doanh nghiệp có sản phẩm mới như ẩm thực nước ngoài, thực phẩm nhập khẩu, cần hiểu rõ nhu cầu sử dụng của khách hàng để biết sản phẩm có tiềm năng với đối tượng mục tiêu hay không.

Tóm lại, thị trường F&B có ít rào cản gia nhập, nhưng vì nhu cầu tiêu dùng lớn và tốc độ đào thải nhanh, vẫn là một thách thức đối với những doanh nghiệp muốn chinh phục. “Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng”, các doanh nghiệp không nên chủ quan mà cần tìm hiểu kỹ về thị trường trước khi bắt đầu kinh doanh để giảm thiểu rủi ro.