Khám Phá Thế Giới Trà: Từ Chè Xanh Đến Trà Thảo Mộc

Trà là một trong những loại thức uống phổ biến nhất trên thế giới, với vô số loại khác nhau, từ trà tươi đến trà thảo mộc và trà ướp hương. Mỗi loại trà đều mang đến hương vị và màu sắc riêng biệt, cùng cách chế biến và thưởng thức độc đáo. Đối với những người mới làm quen với thế giới trà, việc phân biệt các loại trà có thể là một thách thức. Ngay cả những người đã quen thuộc với trà cũng có thể gặp khó khăn trong việc này. Dưới đây là một số thông tin giúp bạn hiểu rõ hơn về các loại trà phổ biến.

Chè xanh (trà tươi)

Trước tiên, cần phân biệt giữa trà truyền thống và trà thảo mộc. Trà truyền thống được chế biến từ cây chè có tên khoa học là Camellia sinensis. Ngược lại, trà thảo mộc không chứa tinh chất trà mà được làm từ các loại cây thuốc và cỏ hương liệu. Đôi khi, trà thảo mộc cũng được kết hợp với trà truyền thống để tạo ra những hương vị đặc biệt.

Chè xanh, hay còn gọi là trà tươi, có nguồn gốc từ Camellia sinensis. Tùy vào quy trình chế biến, chè xanh có thể tạo ra nhiều loại trà khác nhau như trà xanh (lục trà), trà trắng (bạch trà), trà ô long, trà đen (hồng trà) và trà phổ nhĩ (trà Pu-erh).

Lá trà chứa caffeine tự nhiên với nồng độ cao hơn so với hạt cà phê. Tuy nhiên, cà phê thường mạnh hơn do được pha đậm đặc hơn. Hàm lượng caffeine trong trà thay đổi tùy thuộc vào cách sản xuất. Trong đó, trà trắng có hàm lượng caffeine thấp nhất, trong khi trà đen và trà xanh matcha có nồng độ cao hơn.

Trà trắng là loại trà được chế biến đơn giản nhất, chỉ qua một bước sơ chế. Lá trà được thu hoạch và phơi khô dưới ánh nắng mặt trời. Trà trắng chủ yếu được sản xuất tại tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, chỉ sử dụng búp trà để tạo ra loại trà tinh tế này.

Trà trắng có hai loại phổ biến là Bạc kim – bạch trà (Silver Needle) và Bạch trà mẫu đơn (White Peony). Chỉ những chồi trà trắng hoặc chồi 1 lá mới được dùng để sản xuất bạch trà, mang đến hương vị ngọt thanh. Đây là loại bạch trà nổi tiếng nhất, được trồng ở một số huyện của tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Bạch trà mẫu đơn sử dụng chồi 1 lá hoặc chồi 2 lá nên có hương vị ngọt đậm và mạnh hơn.

Lục trà trải qua quá trình oxy hóa nhiều bước. Lá trà xanh sau khi được thu hoạch sẽ được làm khô bằng phương pháp hấp hoặc sấy để giảm bớt độ ẩm. Trong quá trình sấy, lá trà cuộn lại giống ngọc trai hoặc cành dài tùy thuộc vào giống trà xanh.

Các loại trà xanh phổ biến bao gồm lục trà, matcha, genmaicha và trà xanh Sencha (tiễn trà). Trà xanh Sencha là loại trà phổ biến nhất ở Nhật Bản. Trà matcha được làm bằng cách nghiền lá trà xanh thành bột mịn. Genmaicha, hay còn gọi là trà gạo lứt, là một hỗn hợp độc đáo kết hợp giữa lá trà và ngũ cốc, thường là gạo lứt.

Châu trà, còn gọi là trà thuốc súng, là loại trà đặc biệt được làm từ lá trà xanh cuộn tròn thành các xoắn nhỏ giống như thuốc súng thời xưa.

Mùi vị và hương thơm

Trà xanh chế biến theo phương pháp Trung Quốc thường được sấy khô bằng chảo để tạo ra hương hạt dẻ rang, trong khi trà xanh Nhật Bản được hấp để giữ trọn hương vị thực vật và thảo mộc. Hầu hết các loại trà xanh có màu xanh nhạt hoặc hơi vàng. Trà matcha nổi bật với màu xanh vàng chanh rực rỡ hơn. Trà Sencha có màu xanh nhạt, hơi có vị chát đắng nhẹ. Trà xanh matcha mang đến hương vị thực vật, thiên nhiên với vị ngọt hậu. Trà xanh Genmaicha là sự hòa quyện của gạo lứt rang, màu vàng nhạt với vị đắng thoang thoảng bởi gạo lứt.

Trà Ô long

Trà ô long, hay còn gọi là “trà wulong”, là một loại trà bán oxy hóa với hương vị mạnh hơn trà xanh nhưng nhẹ hơn trà đen. Lá trà được thu hoạch và trải qua quá trình phơi, oxy hóa ngắn và sấy khô. Sau khi sấy khô, lá trà được giã nhẹ, lên men, xào trà ở nhiệt độ cao, vò chuông và kết thúc bằng việc sấy khô để bảo quản.

Trà ô long được sản xuất chủ yếu tại Trung Quốc và Đài Loan, thường được đặt tên theo khu vực trồng. Ở Đài Loan, các loại trà ô long thường được đặt tên theo tên những ngọn núi nơi chúng được trồng. Hương vị của trà ô long có thể thay đổi đáng kể do điều kiện đất trồng, ánh sáng mặt trời, lượng mưa và điều kiện địa lý thổ nhưỡng của vùng trồng.

Mùi vị và hương thơm

Trà ô long có màu hổ phách đậm hoặc màu xanh nhạt, với hương vị hoa cỏ trái cây và kết cấu mịn. Các loại trà ô long ít bị oxy hóa được gọi là pouchongs, có nhiều hương tự nhiên và vị tương tự như trà xanh. Một trong những loại trà ô long bị oxy hóa mạnh nhất là Da Hong Pao, có hương vị mạnh mẽ nhưng mịn màng.

Trà đen (hồng trà)

Trà đen, hay còn gọi là hồng trà ở Trung Quốc, có quy trình chế biến phức tạp nhất. Trà trải qua một quá trình vò, oxy hóa và sấy khô, tạo ra nước trà có màu hổ phách, nâu sẫm hoặc đỏ đậm.

Trà đen được sản xuất phổ biến nhất ở Trung Quốc và Ấn Độ. Hai khu vực sản xuất trà đen lớn nhất thế giới là Assam và Darjeeling ở Ấn Độ. Khu vực phát triển lớn thứ ba là Nilgiri ở Sri Lanka, trước đây gọi là Ceylon. Trà đen được đặt tên theo các khu vực phổ biến trên toàn thế giới, với hương vị đặc trưng do điều kiện thổ nhưỡng và quy trình trồng trọt khác nhau.

Mùi vị và hương thơm

Trà đen Assam có hương vị mạch nha, màu nâu sẫm và mùi hương đất. Trà đen Darjeeling tinh tế hơn, có màu nâu nhạt và xanh lá cây với hương hoa, trái cây và rượu nho. Trà đen Ceylon có thể thay đổi màu sắc từ màu mật ong đến nâu đỏ tía, với hương vị giống socola và cam quýt, được mô tả là đậm đà, đầy đặn và thanh dịu.

Các loại trà đen phổ biến khác bao gồm trà Chai và trà Earl Grey. Earl Grey nổi tiếng với hương vị cam quýt, vị đậm đà mạnh mẽ. Trà Masala Chai là một loại trà phổ biến được làm từ thảo quả, hạt tiêu, gừng và quế. Mặc dù trà Masala Chai không phải là trà đen, nhưng thường được ủ bằng lá trà đen.

Trà phổ nhĩ (Trà Pu-Erh)

Trà phổ nhĩ, hay trà Pu-Erh, được coi là loại trà thảo dược tốt cho sức khỏe. Trà Pu-Erh có hai loại chính: trà thô và trà lâu năm. Trà Pu-Erh thô được làm bằng cách thu hoạch lá trà từ cây Camellia sinensis và sấy ở nhiệt độ cao ngay lập tức để phá hủy các enzyme oxy hóa. Quá trình này tạo ra một loại trà về mặt kỹ thuật là lục trà.

Trà Pu-Erh lâu năm được lên men và ủ lâu giống như rượu vang hảo hạng để phát triển thêm hương vị mạnh mẽ hơn. Thời gian ủ có thể kéo dài từ 10 đến 15 năm, và các loại trà Pu-Erh chất lượng cao có thể có tuổi thọ lên đến 50 năm. Khi trà già, chúng tiếp xúc với quá trình oxy hóa tự nhiên, đó là lý do tại sao trà Pu-Erh được coi là trà sau lên men hoặc trà sau oxy hóa.

Mùi vị và hương thơm

Trà Pu-Erh thô có hương vị và mùi thơm tương tự như trà xanh, trong khi trà Pu-Erh lâu năm có hương vị gần giống với trà đen. Trà Pu-Erh lâu năm có màu đỏ sẫm, trong khi trà Pu-Erh thô có màu dịu hơn. Trà Pu-Erh thường được bảo quản dưới dạng bánh trà, trà túi lọc hoặc trà lá.

Trà Rooibos

Trà Rooibos, không giống như các loại trà thông thường khác, được làm từ lá cây Aspalathus linearis. Trà Rooibos chủ yếu được trồng ở vùng núi Cedarburg, Nam Phi. Lá trà trải qua quá trình héo, lăn, oxy hóa và sấy khô. Quá trình oxy hóa biến lá trà xanh thành màu đỏ đậm, đúng với tên gọi "trà bụi đỏ". Lá của loại trà này không chứa caffeine, nên Rooibos trở thành một loại trà tốt cho sức khỏe mà không gây ra các phản ứng phụ như mất ngủ hay tim đập nhanh.

Mùi vị và hương thơm

Rooibos có hương vị tươi mát nhưng hấp dẫn, thường được mô tả như vị caramel, vani và mật ong. Trà này có vị gỗ với màu đỏ rực rỡ, mang đến trải nghiệm uống trà vừa đẹp mắt vừa ngon miệng.

Trà thảo mộc Tisanes

Trà Tisane, hay trà thảo mộc, là loại trà không sử dụng lá từ cây Camellia sinensis. Những loại trà này thường không chứa caffeine và có thể được chế biến bằng cách sử dụng nụ hoa, thân và rễ từ các loại cây khác nhau. Trà thảo mộc được chế biến bằng cách kết hợp hoa, thảo mộc và hương liệu với lá trà tự nhiên. Ví dụ về trà thảo mộc bao gồm trà xanh hoa nhài và Masala Chai. Tisanes thường được tiêu thụ dưới dạng trà ướp hương và có thể tăng thêm hương vị bằng cách thêm trái cây và thảo mộc xắt nhỏ vào cốc trà.

Mùi vị và hương thơm

Hương vị của trà thảo mộc Tisanes rất đa dạng, tùy thuộc vào thảo mộc được sử dụng. Có những loại hoa như hoa dâm bụt và hoa cúc, mang đến hương vị ngọt ngào. Ngoài ra, Tisanes có hương vị như cam bergamot và chanh, mang đến hương thơm tươi mát. Các loại trà như rễ gừng, rễ bồ công anh và trà rễ cây nữ lang có hương vị đất, hăng và mạnh.

Thưởng trà từ lâu đã trở thành một nét đẹp văn hóa của nhiều quốc gia trên thế giới. Ngoài những nét văn hóa tinh tế và hương vị thơm ngon, trà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Chính vì vậy, dù có nhiều loại thức uống giải khát khác xuất hiện, trà vẫn giữ một chỗ đứng vững chắc trong lòng những người yêu trà.