Bí Quyết Xây Dựng Chương Trình Đào Tạo Nhân Viên Pha Chế Hiệu Quả
Minh Khôi


Minh Khôi

Tiến sĩ Ildi Revi, người đứng đầu bộ phận đào tạo của Ally Coffee, với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đào tạo nhân viên pha chế, đã chỉ ra một số yếu tố quan trọng cần chú ý khi xây dựng chương trình đào tạo cho nhân viên quán cà phê.
Hãy cùng khám phá những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình đào tạo nhân viên trong ngành cà phê.
Việc giảng dạy về hạt cà phê chỉ là một phần nhỏ trong quá trình đào tạo. Điều quan trọng hơn là phải hướng dẫn barista hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hương vị của một ly cà phê.

Một sai lầm mà Ildi đã chỉ ra là các chủ quán và quản lý thường không có tầm nhìn rõ ràng. “Nhiều người đầu tư quá nhiều vào công nghệ mà không xác định được chính xác họ muốn gì. Họ muốn nhân viên làm việc tốt, nhưng lại không định nghĩa được 'tốt' là như thế nào.”
Bà đưa ra ví dụ so sánh giữa một quán cà phê espresso cao cấp và một quán cà phê nhỏ ở tỉnh lẻ để nhấn mạnh rằng, “việc đào tạo sẽ không giống nhau ở các môi trường khác nhau”.
Tại quán cà phê cao cấp, cần chú trọng đào tạo chuyên sâu về espresso và các kỹ thuật liên quan. Ngược lại, tại quán cà phê nhỏ, ngoài đồ uống, nhân viên còn cần được học thêm về các món ăn nhẹ phục vụ trong quán.
Vì vậy, chương trình đào tạo cần được xây dựng phù hợp với các kỹ năng mà nhân viên cần biết tùy theo từng vị trí và tổ chức. Việc viết ra một bộ giáo trình đào tạo với các tiêu chí kỳ vọng là điều nên làm. Đừng để khi xảy ra lỗi, nhân viên của bạn nói rằng, “tôi chưa bao giờ được dạy về điều này.”
Các chủ quán cũng có thể cân nhắc đến các khóa đào tạo được thiết kế sẵn. Tuy nhiên, hãy đảm bảo rằng bạn đã chọn chương trình phù hợp.
Trước tiên, hãy xác định ai sẽ là người đào tạo nhân viên của bạn. Đó có thể là chính bạn, quản lý, nhân viên chuyên trách bộ phận pha chế hay đơn vị đào tạo chuyên nghiệp? Nếu lựa chọn chuyên viên từ bên ngoài, bạn định tổ chức đào tạo tại cơ sở quán, tại trung tâm đào tạo hay đào tạo trực tuyến?
Điều quan trọng nhất là chất lượng đào tạo phải đạt yêu cầu.

Nếu bạn quyết định tự đào tạo, bạn có thể tiết kiệm một khoản đáng kể, nhưng liệu bạn có đủ thời gian và kỹ năng cho việc này không? Còn nếu cử nhân viên đến trung tâm đào tạo, bạn phải cân nhắc yếu tố ngân sách và đôi khi là cả chi phí đi lại và tiền công “đi học” cho nhân viên.
Một hệ thống đào tạo lý tưởng thường kết hợp nhiều phương thức khác nhau. Ildi là một chuyên gia đào tạo ưa thích việc dạy học kết hợp lý thuyết với thực hành tại chỗ. “Có khá nhiều thứ có thể học trực tuyến và áp dụng vào công việc trực tiếp được. Cách này có thể gọi là đào tạo thực tiễn.”
Nếu bạn dự định đào tạo nội bộ, hãy đảm bảo không gian và thời gian cho việc dạy học. Việc đào tạo sẽ kém hiệu quả nếu bị gián đoạn bởi các nhân viên khác đang làm việc hay sự xuất hiện của khách hàng. Với một số quán cà phê vắng khách hơn, bạn có thể tận dụng khoảng 30 phút trong giờ làm việc của nhân viên, hoặc yêu cầu họ đến sớm hơn một chút so với giờ mở cửa để tham gia đào tạo.
Đôi khi, việc có kỹ năng tay nghề cao không đồng nghĩa với việc bạn có thể trở thành người đào tạo tốt. Đào tạo nhân viên cần sự kiên nhẫn, thấu hiểu và khả năng truyền đạt kiến thức. Người giảng dạy cũng cần kỹ năng sư phạm, khả năng thấu hiểu và kỹ năng khái quát hóa các kiến thức và nắm bắt được tâm lý người học. Dù bạn có tự tay dạy nhân viên của mình hay ủy nhiệm cho người khác, hãy nhớ rằng, một người đào tạo giỏi cần nhiều kỹ năng hơn là chỉ làm cà phê.
Ildi tiết lộ rằng, có ba yếu tố quan trọng trong việc đào tạo nhân viên cà phê: Kiến thức (biết về vấn đề), Kỹ năng (có khả năng thực hiện các tác vụ để đạt kết quả công việc) và một yếu tố thứ ba cũng quan trọng không kém: Động lực và Thái độ.

Nhân viên của bạn không thể làm tốt nếu họ không sẵn sàng lắng nghe, không có động lực để làm hay không tin rằng họ có thể làm được. Động lực này đến từ cả bên trong và bên ngoài. Một chuyên viên đào tạo tốt có thể truyền tải được sự tự tin và động lực học tập đến người học, ngay cả khi người học này mắc lỗi.
“Tôi đã chứng kiến những người khiển trách học trò của họ” – Ildi chia sẻ – “Khi người học bị khiển trách hay nhận được những phản hồi tiêu cực vì không tiếp nhận được kiến thức, họ sẽ không thể tiếp tục học. Đây là một sai lầm lớn.”
Tìm được một người đủ khả năng đào tạo nhân viên cà phê không đơn giản. Nhiều kinh nghiệm trong ngành cà phê không khiến một người trở thành chuyên viên đào tạo.
Khi quyết định lựa chọn một chuyên viên đào tạo, hãy tự hỏi mình: Người này liệu có đủ kiên nhẫn để làm việc với học viên mới không? Dù có giỏi chuyên môn đến thế nhưng liệu người này có khả năng giao tiếp với những người học việc mới không?
Trang thiết bị là một yếu tố cần chú ý khi thiết kế chương trình đào tạo ngành cà phê. Một khi nhân viên đã sử dụng sai cách các thiết bị, bạn sẽ gặp nhiều khó khăn khi đào tạo lại cho họ cách sử dụng đúng.
Tất nhiên, việc cho nhân viên tiếp xúc với đúng thiết bị họ sẽ sử dụng tại nơi làm việc là điều quan trọng khi đào tạo. Tuy nhiên, kết hợp thêm các thiết bị khác vào trong quá trình đào tạo cũng sẽ khiến chương trình đào tạo thú vị và hiệu quả hơn.
Ví dụ, dù quán cà phê của bạn chỉ sử dụng batch brewers, việc đào tạo thêm về cách chiết xuất với V60 hay Chemex cũng sẽ giúp học viên hiểu thêm về mối liên hệ giữa hạt rang xay và chất lượng cà phê. Tương tự như thế, dù sử dụng thiết bị rang xay tự động, các quán cà phê cũng nên cân nhắc đào tạo nhân viên về cả cách thức rang truyền thống để nhân viên hiểu sâu hơn vấn đề.

Nếu có điều kiện, chủ quán có thể cân nhắc đầu tư thêm thiết bị đo lường cho quán. Với các barista, khúc xạ kế là công cụ tuyệt vời để đo lường kiểm tra việc chiết xuất. Với việc rang xay, máy đo màu sắc như Agtron cho phép người học có thể theo dõi quá trình rang xay phù hợp.
Nếu các thiết bị này quá mắc, bạn có thể hỏi thuê các cơ sở rang xay hay người nhập khẩu để phục vụ việc đào tạo. Đầu tư cho các thiết bị cupping (một phương pháp thử nếm cà phê) cũng là một ý tưởng không tồi để nâng cao chất lượng cà phê của bạn.
Tương tự như thế, bạn có thể thuê mượn nhà nhập khẩu thiết bị phục vụ việc đào tạo. Việc này đôi khi khá tốn kém, thế nhưng việc học rang xay cùng với một chuyên gia với các thiết bị tốt nhất ở điều kiện tối ưu nhất cũng là một phương thức dạy học tốt.
Điều này dạy cho học viên rằng, chất lượng của mẻ rang chịu ảnh hưởng bởi kỹ năng của barista và cả thiết bị rang. Điều này cũng tương tự với việc chiết xuất máy espresso và batch brewers.
Một khóa học có thể kết thúc nhưng quá trình học tập sẽ không dừng lại. Cho nhân viên của mình cơ hội thực hành và trải nghiệm công việc tạo cho họ động lực và sự hào hứng trong công việc. Thái độ học tập tích cực cũng có thể cải thiện thông qua việc rèn luyện cùng các đồng nghiệp khác.

Ildi cho biết, khi học viên của bà được thực hành trực tiếp với brewing, kiểm soát chất lượng nước và những yếu tố quan trọng khác liên quan đến cà phê. “Thế nhưng, những kiến thức hữu dụng nhất thực chất lại là những gì họ học được qua trao đổi khi tiếp xúc với nhau.”
Các cuộc trò chuyện này là đặc thù trong các khóa huấn luyện bài bản, thế nhưng đây cũng là một gợi ý không tồi để các chủ quán cafe, hãy khuyến khích nhân viên của quán cùng bàn luận và giải quyết các vấn đề mà họ gặp phải.
Thay vì dập tắt mọi quan điểm, bạn có thể khích lệ mọi người chia sẻ các ý tưởng. Điều này sẽ tạo động lực và cảm hứng trong công việc, và biết đâu bạn có thể tìm thấy một vài ý tưởng độc đáo từ chính những lời chia sẻ này.
Công việc đào tạo nhân viên cà phê đôi khi thực sự phức tạp và khó khăn. Dù vậy, khi mọi thứ đi vào quy củ, việc đào tạo nhân viên cà phê có thể là một trải nghiệm đáng nhớ và có ý nghĩa đối với tất cả mọi người.
Vì thế, hãy đảm bảo rằng bạn đã chuẩn bị tốt nhất mọi thứ cho công việc này. Hãy xây dựng một môi trường tích cực và lựa chọn chuyên viên đào tạo thật cẩn thận để có hiệu quả cao nhất.
Bằng cách này, các tổ chức có thể xây dựng không khí làm việc tích cực, khích lệ mọi người làm tốt hơn mỗi ngày. “Đó là cách để khiến nhân viên luôn hào hứng với công việc mỗi ngày,” Ildi chia sẻ.
Written by Minh Khôi
29 Thg 10 2025
Khám phá các bài viết liên quan khác trong chuyên mục này.
